หลายบ้านเคยเจอสถานการณ์คล้ายกัน คือเห็นปลวกเดินตามวงกบ บัวพื้น เฟอร์นิเจอร์ไม้ หรือรอยแตกใกล้ผนัง แล้วรีบหยิบยาฆ่าแมลงทั่วไปมาฉีดทันที ภาพที่เห็นหลังฉีดอาจทำให้รู้สึกว่ายาได้ผล เพราะปลวกบางส่วนตายหรือหายไปจากจุดนั้น แต่ผ่านไปไม่นานกลับพบรอยทางเดินดินใหม่ เสียงไม้กลวง หรือปลวกกลับมากินพื้นที่เดิมอีกครั้ง จึงเกิดคำถามว่า ปลวกไม่กลัวยาฆ่าแมลงทั่วไป เพราะอะไร และทำไมฉีดแล้วดูเหมือนปัญหาไม่จบ ความจริงแล้วคำว่า “ไม่กลัว” อาจไม่ใช่คำอธิบายที่ถูกต้องที่สุด เพราะปลวกไม่ได้มีพฤติกรรมกลัวหรือไม่กลัวแบบมนุษย์ แต่ปัญหาหลักคือ ยาฆ่าแมลงทั่วไปจำนวนมากถูกออกแบบมาเพื่อจัดการแมลงที่มองเห็นบนพื้นผิว เช่น มด แมลงสาบ หรือแมลงบิน

ปัญหาปลวกเป็นเรื่องที่เจ้าของบ้านจำนวนมากกังวล เพราะความเสียหายมักไม่ได้เกิดขึ้นแบบเห็นชัดในวันเดียว แต่ค่อย ๆ สะสมอยู่ใต้พื้นไม้ วงกบ บัวผนัง เฟอร์นิเจอร์ โครงสร้างไม้ หรือพื้นที่ที่มีความชื้น เมื่อเริ่มเห็นทางเดินดิน เศษผงไม้ ปีกแมลงเม่า หรือไม้มีเสียงกลวง หลายคนจึงรีบค้นหาวิธีกำจัดปลวกด้วยตัวเองก่อนเรียกผู้เชี่ยวชาญ หนึ่งในคำถามที่พบได้บ่อยคือ เกลือ / น้ำมันเครื่อง กำจัดปลวกได้จริงไหม เพราะเป็นของที่หาได้ง่ายในบ้านหรือโรงรถ บางคนเชื่อว่าเกลือทำให้ปลวกแห้งตาย ขณะที่บางคนเชื่อว่าน้ำมันเครื่องช่วยไล่ปลวกหรือทำให้ปลวกไม่กลับมาเดินซ้ำจุดเดิม แต่ในทางปฏิบัติ การใช้วิธีเหล่านี้อาจแก้ได้เพียงจุดเล็ก

เมื่อเข้าสู่ฤดูฝน หลายบ้านเริ่มเจอปัญหาเดิมซ้ำ ๆ ทั้งปีกปลวกหล่นใกล้ไฟ ทางเดินดินตามผนัง กลิ่นอับในห้องเก็บของ หรือเฟอร์นิเจอร์ไม้ที่ดูปกติแต่เริ่มกลวงด้านใน ปัญหาเหล่านี้ไม่ได้เกิดเพราะปลวกเพิ่งมา ในวันฝนตกเท่านั้น แต่หลายครั้งปลวกอาจอยู่ในพื้นที่มาก่อนแล้ว เพียงแต่สภาพแวดล้อมช่วงหน้าฝนทำให้ความเคลื่อนไหวของปลวกเห็นชัดขึ้น คำถามที่เจ้าของบ้านสงสัยคือ ช่วงหน้าฝน ทำไมปลวกถึงระบาดมากกว่าช่วงอื่น? คำตอบอยู่ที่ความชื้น อุณหภูมิ ดินที่อ่อนตัว แหล่งน้ำรอบบ้าน และไม้ที่เริ่มดูดซับความชื้นมากขึ้น ปัจจัยเหล่านี้ช่วยให้ปลวก โดยเฉพาะปลวกใต้ดิน เคลื่อนที่ หาอาหาร และขยายอาณาเขตได้ง่ายกว่าเดิม สิ่งที่ควรเข้าใจคือ

บ้านในประเทศไทยเจอปลวกได้แทบตลอดปี แต่เจ้าของบ้านจำนวนมากมักสังเกตว่าอาการของปลวกในแต่ละฤดูกาลไม่เหมือนกัน บางช่วงเห็นปลวกบินออกมาหลังฝนตก บางช่วงเจอทางเดินดินตามผนัง บางช่วงไม้เริ่มกลวง พื้นยวบ หรือบัวเชิงผนังบวมโดยไม่รู้ว่าปลวกเข้ามานานแค่ไหนแล้ว คำถามสำคัญคือ ปลวกฤดูร้อน vs ฤดูฝน พฤติกรรมต่างกันอย่างไร? คำตอบไม่ได้อยู่ที่ว่า ฤดูไหนปลวกมีอยู่หรือไม่มีอยู่ เพราะปลวกใต้ดินสามารถทำงานอยู่ในรังและในโครงสร้างบ้านได้ต่อเนื่อง แต่สิ่งที่เปลี่ยนไปคือระดับความชื้น อุณหภูมิ สภาพดิน และโอกาสที่ปลวกจะขยายอาณานิคมหรือเผยตัวให้เจ้าของบ้านเห็น กรมอุตุนิยมวิทยาระบุว่าฤดูร้อนของประเทศไทยโดยทั่วไปอยู่ช่วงกลางเดือนกุมภาพันธ์ถึงกลางเดือนพฤษภาคม ส่วนฤดูฝนเริ่มประมาณกลางเดือนพฤษภาคมถึงกลางเดือนตุลาคม สภาพอากาศสองช่วงนี้มีผลโดยตรงต่อพฤติกรรมปลวก โดยเฉพาะปลวกใต้ดินที่ต้องพึ่งความชื้นและใช้ดินเป็นเส้นทางป้องกันตัวจากอากาศภายนอก เข้าใจก่อนว่า ปลวกไม่ได้หายไปตามฤดูกาล